Choć dziś nazwy Warmii i Mazur wymawiamy jednym tchem, kiedyś różnice między tymi dwoma północno-wschodnimi regionami Polski były bardzo znaczne. Ludność obu tych regionów różniło wyznanie (na Warmii katolickie, na Mazurach ewangelickie), gwara, ubiór i obyczaje. Ale wspólną cechą Warmiaków i Mazurów była kuchnia: prosta, lecz przygotowywana z doskonałych produktów.
W dawnych Prusach Wschodnich wymieszały się ze sobą dwie tradycje kulinarne: niemiecka i polska. Skłonność do słodko – kwaśnych potraw, obfitość mięsa i wszelkiego rodzaju klusek, odziedziczyli Mazurzy i Warmiacy po Niemcach. Do polskich tradycji należy używanie śmietany, obfitość ziół w potrawach, a także wspaniałe wędliny, barszcze i flaczki. Specjałem regionu jest zupa z ryb i raków z dodatkiem ziół i brzozowej kory.
Najbardziej popularnymi zupami na Warmii była grochówka, kapuśniak i zupa fasolowa, natomiast gospodynie z Mazur specjalizowały się w przygotowywaniu zup rybnych, żurków i czernin. W obu regionach podobnie wyglądało główne danie, tzw. „strawa”, czyli marchew lub kapusta na oleju z kluskami. Obiady te tradycyjne jadano w polu, w przerwie w żniwach.
Jedną z typowych potraw jest schab po mazursku. Schab podgotowuje się w warzywnym wywarze. Następnie zarumienia na tłuszczu i wkłada do brytfanki, posypując obficie tartą bułką. Śliwkowe powidła rozprowadza się warzywnym wywarem, w którym podgotowywano schab, i wlewa do brytfanki. Następnie dodaje się masła, śmietany i dusi do miękkości, wsypując pod koniec cukier, sól i goździki. Na końcu wlewa się szklankę czerwonego wytrawnego wina, a sos zaprawia mąką, i gotowe. W tej potrawie widać wyraźnie oba wpływy – niemiecki i polski. Jest zarówno wino, jak i śmietana. Podgotowany schab w panierce z tartej bułki to wpływy niemieckie, ale śliwkowe powidła (czasem żurawina) to już polski wynalazek.
Innym przepisem jest kiełbasa w piwie. Kiełbasę wkłada się do wrzącego piwa i trzyma ok. 15 minut. Po jej wyjęciu w piwie gotuje się cebulę, a otrzymany sos przeciera się wraz z razowym chlebem dodanym pod koniec gotowania. Do tego łyżka śmietany i sok z cytryny. Tak przygotowanym sosem polewamy pokrojoną kiełbasę i podajemy z ziemniakami. Czy to nie jest dobry przepis na October fest?
Na Mazurach gotuje się też rybę z jabłkami oraz przyrządza fraszynki, czyli kotleciki z ziemniaków i mąki ziemniaczanej nadziewane ostrym mięsnym farszem. Słynna jest babka ziemniaczana z mięsem czy też rodzaj pierożków z farszem z mięsa wołowego i cebuli, które nazywa się dybdzalki.
W kuchni warmińsko-mazurskiej niezbędnymi składnikami, które musi mieć pod ręką każda gospodyni, są: wędzona słonina (koniecznie w papryce), świeże masło, śmietana, majeranek, kminek i kardamon. Mazurzy gustują też w rybach, szczególnie w świeżo wędzonych trociach i węgorzach, z których „kraina jezior” słynie do dziś.
