|
|
Podlasie to historyczna kraina Polski, leżąca na Nizinie Podlaskiej. Region ten przez wieki był terenem spornym i znajdował się w orbicie wpływów Mazowsza, Litwy i Rusi. Dlatego też kuchnia Podlasia jest niezwykle bogata, urozmaicona wpływami kuchni litewskiej, białoruskiej, tatarskiej, a nawet zachodnioukraińskiej.
W kuchni podlaskiej dominują potrawy z ziemniaka. To tak proste i niewymagające w uprawie warzywo stało się podstawą takich dań, jak zapiekana babka ziemniaczana z tartych ziemniaków, mąki, jaj, słoniny, boczku i grzybów oraz placki ziemniaczane, które smaży się na smalcu. Na Podlasiu bardzo popularna jest też kiszka ziemniaczana, czyli masa ziemniaczana ze słoniną, boczkiem i przyprawami w jelicie wieprzowym, a także kartacze – podlaskie kluski robione z gotowanych i surowych ziemniaków z mięsnym farszem.
Surowe ziemniaki są też podstawą ciasta, które znane jest także poza granicami regionu. Chodzi o rejbak – ciasto ze startych ziemniaków, kaszy, cebuli i słoniny. Z gotowanych ziemniaków mieszkańcy Podlasia przygotowują też tzw. „zawijańce”, nadziewane masą sojową.
Jeszcze nie tak dawno temu na stołach podlaskich gospodarstw nie mogło zabraknąć kaszy, zwłaszcza gryczanej lub jaglanej, które jadało się jako osobne danie ze skwarkami lub wykorzystywano do farszów i nadzień. Jadano także pęczak z pszenicy lub jęczmienia, natomiast grykę wykorzystywano na Podlasiu do produkcji mąki. Chleb pieczony był najczęściej z mąki żytniej i na naturalnym zakwasie.
Słynny na całą Polskę jest podlaski sękacz, który korzeniami sięga kultury Bałtów. Wypieka się go bezpośrednio nad ogniem za pomocą specjalnego wałka, po którym ciekłe ciasto spływa, zastygając i tworząc niesamowite kształty. Do jego produkcji potrzeba niemało czasu i często aż 60 jaj! Oprócz sękacza, który jest nieodłącznym elementem podlaskiego wesela, zajada się tutaj pampuchami, czyli jadanymi na słodko kluskami z ciasta drożdżowego gotowanymi na parze lub mrowiskiem – „kopcem” suchych placków z dodatkiem miodu, rodzynek i maku.
W kuchni podlaskiej sporo jest też wędlin i dań mięsnych. Do autentycznych przebojów należy wywodzący się z Litwy kindziuk czy palcówka, podsuszana wieprzowa kiełbasa. Jest też, podobnie jak w innych, gęsto zalesionych regionach Polski, dziczyzna, którą tutaj przyrządza się z dodatkiem np. sosu szyszkowego, otrzymywanego z szyszek gotowanych w zalewie ziołowej.
W kuchni Podlaskiej szeroko wykorzystywane są też owoce lasu, czy to w postaci rosnących w gęstych lasach grzybów, czy owoców leśnych. Grzyby podaje się jako smażone z cebulą lub duszone, także jako nadzienie lub dodatek do potraw. Znanymi daniami grzybnymi są podlaskie grzyby z chrzanem i podawane jako przekąska do chleba opieńki z Topiła.
Z owoców na Podlasiu robi się pyszne kompoty, na przykład kompot z suszonych śliwek, oraz zupy, tak jak podawaną na Boże Narodzenie polewkę z gruszek. Ale owoce wykorzystywane są też na Podlasiu do wyrobu wyśmienitych trunków. Produkuje się z nich owocowe likiery i nalewki (np. żurawinówka, jałowcówka, pigwówka). Podlasie znane jest też z wyrobu wspaniałej wódki – żubrówki, której wyjątkowa barwa i aromat uzyskiwany jest przez dodatek rosnącej jedynie w Puszczy Białowieskiej trawy żubrowej (Herba Hierochloe).
|
 |
|
|
|
