Miody Pitne - Polskie Specjały - Kuchnia Polska

Zresztą jest między nimi wiele podobieństw. Miody również powstają w czasie fermentacji, jednak nie z moszczu, ale brzeczki miodowej, która jest niczym innym jak wymieszanym z wodą – w odpowiednich proporcjach – miodem. Podobnie jak wina, miody poddawane są dojrzewaniu, które ma kluczowy wpływ na ich końcowy smak i aromat.

Niepolski rodowód i polskie tradycje
Niektórych to może zdziwi, innych pewnie oburzy, ale miody pitne nie są polskim wynalazkiem. Znane były już Sumerom i starożytnym Egipcjanom, a niektórzy historycy są zdania, że mogły być pierwszymi napojami alkoholowymi w historii ludzkości. Wszak w czasach prehistorycznych miód był jedynym szeroko dostępnym źródłem cukru.

Miody pitne to była specjalność także starożytnych Greków, którzy pili je jeszcze, zanim zaczęli uprawiać winorośl. Zresztą prawdopodobnie to miodom, nie winom, pierwotnie poświęcone były Dionizje. O tym, jak wysoko ceniony był ten trunek, świadczy też grecka mitologia – wszak nektar, ulubiony napój bogów, to być może nic innego, jak właśnie miód pitny. Trunek ten, choć nie tak często pity, ceniony był również przez Rzymian.

Mimo że miody pitne nie są rdzennie polskim specjałem, jednego nie można nam odmówić: nigdzie na świecie, jak właśnie w Polsce, nie wyrabia się miodów tak gęstych i tak długo dojrzewających. I tak, jak Francuzi koniakiem, a Grecy ouzo, Polacy mogą się szczycić swoimi miodami pitnymi.

Perfekcja w produkcji miodów, do jakiej doszli nasi przodkowie, wynika pewnie z tego, że w szerokości geograficznej, na jakiej leży Polska, nie ma najlepszych warunków do uprawy winorośli. Dlatego też na średniowiecznych polskich stołach królowały nie wina, a właśnie miody i wyborne piwa. Później powszechniejszy stał się wyrób innej specjalności Polaków – wódki, i pod koniec XVIII wieku picie miodów należało już do rzadkości.

W różnych stosunkach
Całe szczęście tradycja ich wyrobu pozostała żywa do dziś i do dziś możemy cieszyć się ich niepowtarzalnym smakiem i aromatem, które w dużej mierze zależą od odpowiedniej proporcji między miodem i wodą. Właśnie ze względu na ów stosunek składników brzeczki miodowej miody pitne zwykło się dzielić na cztery kategorie.

Najszlachetniejsze półtoraki rozcieńczane są w stosunku pół litra wody na litr miodu. Jest to najsłodsza odmiana (stężenie cukru w brzeczce wynosi aż 55%), która wymaga zarazem najdłuższej fermentacji i leżakowania – dojrzewa dopiero po spędzeniu w piwnicy pięciu do nawet dziesięciu lat.

Dwójniaki rozcieńcza się w stosunku jeden litr wody na jeden litr miodu. Napoje te są słodkie (ok. 44% zawartości cukru w brzeczce) i dojrzewają po 2-4 latach leżakowania. Nieco mniej szlachetne trójniaki z kolei wyrabia się z brzeczki powstałej ze zmieszania miodu i wody w stosunku 1:2. Są półsłodkie (ok. 30% zawartości cukru w brzeczce) i nadają się do konsumpcji już po roku dojrzewania.

O czwórniakach można powiedzieć, że są miodami wytrawnymi (ok. 24% zawartości cukru w brzeczce), o ile określenie to w ogóle nadaje się do opisania miodów. Są to lekkie trunki, zawierające do 12% alkoholu, które wymagają leżakowania trwającego od kilku miesięcy do roku.

Wariacje na temat
Naturalne miody pitne przyrządza się przez dodanie do brzeczki miodowej wyłącznie drożdży, odpowiedniej dla nich pożywki i kwasu cytrynowego. Po uwarzeniu i fermentacji trwającej zwykle kilka tygodni (im więcej miodu, tym trwa ona dłużej), miody przelewa się do beczek, kamionek bądź szklanych naczyń i poddaje dojrzewaniu.

Istnieją jednak modyfikacje tej procedury. Wysoko cenione miody chmielowe uzyskuje się przez dodanie do brzeczki chmielu, zaś miody korzenno-ziołowe zaprawia się podczas sycenia rozmaitymi przyprawami korzennymi, ziołami, pieprzem, wanilią, płatkami róży, migdałami, skórką pomarańczową i wieloma innymi składnikami. Istnieją także miody owocowe (np. wiśniak, maliniak), w których brzeczka po uwarzeniu zaprawiona jest odpowiednim sokiem.

Warto wiedzieć, że oprócz miodów syconych (warzonych) istnieją także miody niesycone, których brzeczka nie jest poddawana gotowaniu. Mają one silny aromat, a przygotowuje się je wyłącznie z miodów najwyższej jakości: lipowego, akacjowego, koniczynowego.

Sposoby podawania
Miody pitne stanowią wyśmienity aperitif, a także rewelacyjnie nadają się na popołudniowy drink. Podaje się je w temperaturze pokojowej lub na gorąco – wtedy przeważnie z dodatkiem przypraw korzennych. Trunek ten, świetny tak na przyjęcia, jak i do samotnego się nim delektowania, bez wątpienia może konkurować z wieloma winami, w tym nawet najszlachetniejszymi bordeaux czy pinot noir.