|
|
Co roku w okresie od wczesnej jesieni do późnej zimy u myśliwych i w punktach sprzedaży pojawia się dzikie ptactwo, z których od setek lat przyrządza się w Polsce wyraziste, znakomite potrawy. Rosół z bażanta, pieczone przepiórki szpikowane słoniną czy dzika kaczka a la Radziwiłł stanowiły i nadal stanowią o wyjątkowości polskiej kuchni i o bogactwie jej rozległych puszcz.
Stare, dobre czasy…
Niestety na skutek m.in. nieprzemyślanej gospodarki leśnej, kłusownictwa i zanieczyszczenia środowiska liczba gatunków ptaków łownych drastycznie zmalała. Ptactwo łowne, które jeszcze nie tak dawno temu było charakterystyczne dla naszych lasów, wyginęło albo zagrożone jest wyginięciem. Dotyczy to zwłaszcza: głuszca, cietrzewia, bataliona, kwiczoła, bekasika, derkacza, paszkota, dubelta i dzikiej przepiórki. Na szczęście dla myśliwych, smakoszy czy po prostu amatorów dziczyzny niektóre gatunki łownego ptactwa są powszechne i ich liczba utrzymuje się na stabilnym poziomie.
Dzikie ptactwo w kuchni
Wśród dzikiego ptactwa, które nadal pojawia się na stołach miłośników chudej, lecz wysokobiałkowej dziczyzny, królują: bażanty, dzikie kaczki, gęsi i gołębie oraz kuropatwy, rzadziej – słonki, łyski i jarząbki. Mięso dzikich ptaków jest bardzo smaczne, lecz inaczej niż w przypadku ptaków hodowlanych, ich przyrządzenie wymaga znajomości pewnych prawideł.
 |
Najsmaczniejsze dzikie ptactwo pochodzi z okresu od października do marca, wtedy bowiem trwa okres łowów. Jest to również gwarancja, że zwierzyna nie została upolowana przez kłusownika. Warto również sprawdzić płeć upolowanego ptaka, bowiem w większości przypadków dozwolone jest polowanie jedynie na koguty. |
| |
|
 |
Sprawione (oskubane, wypatroszone) mięso możemy dostać w sklepie w postaci mrożonej lub świeżej. Oczywiście świeża dziczyzna jest lepsza od mrożonej, choć tej ostatniej nie musimy poddawać kruszeniu. Świeżą dziczyznę natomiast, zdobytą w skupie lub u myśliwego, należy jeszcze przez kilka dni zostawić w chłodnym i przewiewnym pomieszczeniu w pozycji wiszącej. Pozwoli to na skruszenie mięsa i podniesienie jego walorów smakowych. |
| |
|
 |
Głębokie mrożenie dziczyzny sprawia, że nie trzeba poddawać jej kruszeniu. Jeśli więc mamy mrożone dzikie ptactwo, wystarczy powoli rozmrozić ją w chłodziarce. |
| |
|
 |
Ponieważ mięso ptactwa łownego jest przeważnie chude, szpikuje się je słoniną, boczkiem lub wędzoną szynką. Tłuszcz lub mięso kroi się w cienkie i krótkie paseczki i szpikuje się w kilku rzędach, natomiast mniejsze ptaki owija się w całości. W trakcie pieczenia podlewa się ptactwo utworzonym sosem. |
| |
|
 |
Należy pamiętać, że dzikiego ptactwa z reguły nie poddaje się marynowaniu. |
| |
|
Bażant
Mięso bażanta (Phasianus colchicus) jest jednym z bardziej cenionych przez smakoszy. W Polsce introdukowano kilka gatunków tego wielobarwnego, pochodzącego z Azji ptaka, stąd wciąż dostęp do jego mięsa jest dość szeroki, podobnie jak szerokie są jego zastosowania w polskiej kuchni. Bażant powinien kruszeć 2 dni w lecie lub 6 dni w zimie. Z jego mięsa przyrządza się świetne rosoły, zupy, galantyny i gulasze. Bażanta nierzadko podaje się z farszem, dusi się go w winie i smaży. Bardzo dobrze koresponduje z nim żurawina, która oprócz niewątpliwych walorów smakowych posiada również bakteriobójcze działanie.
Dzika kaczka
Dzika kaczka jest w Polsce ptakiem powszechnym. Wśród kilkudziesięciu gatunków wyróżnia się kilka, które są szczególnie atrakcyjne ze względów łowiecko-kulinarnych. Są to kaczki: krzyżówka, cyranka, cyraneczka, podgorzałka, płaskonos, czernica i głowienka. Ich mięso jest niestety bardzo chude i powinno kruszeć nawet 10 dni. Czasami zalecane jest marynowanie dzikich kaczek. Najczęściej dusi się je (np. w winie lub destylatach), zapieka (szpikowane, podobnie jak przepiórki, słoniną, boczkiem lub wędzoną szynką) i przyrządza z nich zupy. Do dzikiej kaczki pasuje m.in. kasza gryczana.
Dzika gęś
Dzika gęś, inaczej gęś gęgawa (Anser anser) jest ptakiem przelotnym, spotykanym u nas w marcu-kwietniu i październiku-listopadzie. W budowie jest bardzo podobna do gęsi hodowlanej, choć posiada mniej mięsa i raczej nie powinniśmy spodziewać się, że mają wątróbki a la francuskie fois gras. Ale ich mięso jest bardzo smaczne i szeroko wykorzystywane w kuchni. Dzikie gęsi powinny kruszeć długo, bo co najmniej dwa tygodnie. Popularne są dania z ich wątróbek i żołądków, znane smakoszom są też zupy z gęsiny. Niemniej najczęściej nadziewa się je wyszukanymi farszami i zapieka.
Dziki gołąb
Krewny bardzo pospolitego gołębia miastowego, choć i wizualnie, i kulinarnie znacznie od niego atrakcyjniejszy. Wśród dzikich gołębi wyróżnia się w Polsce kilka gatunków, z których tylko jeden jest ptakiem łownym – to gołąb grzywacz (Columba palumbus). Inne gołębie, takie jak: turkawki, siniaki i przybyłe do nas z Turcji sierpówki, są pod ochroną. Wbrew pozorom chude mięso grzywacza można przyrządzić na kilka sposobów. Czasami są to treściwe zupy, rzadziej pasztety, najczęściej jednak zapieka się je szpikowane słoniną lub owinięte szynką w wysokiej temperaturze.
Przepiórka
Przepiórka należy do rodziny kurowatych i jest gatunkiem objętym ochroną. Do celów kulinarnych służyć może jedynie udomowiona przepiórka japońska (Coturnix japonica). Samice w ciągu roku mogę znieść nawet 300 jaj, które pod względem walorów odżywczych są znacznie zdrowsze od kurzych, doskonale nadają się też do sosów, sałatek i jako dodatek do dziczyzny czy dzikiego ptactwa. Przepiórki należy przyrządzać tak jak inne ptactwo, czyli szpikując słoniną, boczkiem lub owinięte wędliną. Można je też dusić i robić na ich bazie treściwe zupy.
Kuropatwa
Kuropatwa (Perdix perdix) jest łownym ptakiem należącym do rodziny kurowatych, lecz znacznie większym od przepiórki. Ich liczebność zmienia się z roku na rok, dlatego zanim zdecydujemy się nabyć kuropatwę, dobrze jest sprawdzić czy w danym roku wolno na nie polować. Alternatywą jest nabycie kuropatwy z hodowli. Mięso kuropatwy jest bardzo smaczne, według niektórych lepsze od przepiórczego. Przygotowuje się je podobnie jak przepiórki: szpikując tłuszczem lub obkładając mięsem, żeby nie wyschło. Robi się z nich również zupy, piecze się je i dusi. Często podawane z grzybami.
|
 |
|
|
|